Otyłość – przyczyny, klasyfikacja, leczenie i skutki

Monika Grudzińska
27 października 2021, 08:00

Otyłość – przyczyny, klasyfikacja, leczenie i skutki

Umów wizytę
Wioletta Piasecka
7 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
7 zrealizowanych wizyt
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Otyłość (łac. obesitas) jest chorobą przewlekłą, o której mówi się w przypadku zwiększenia masy ciała ponad przyjętą normę. To stan nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w organizmie wskutek zwiększonej liczby lub wielkości komórek tłuszczowych. Rozpoznaje się ją, gdy procentowa zawartość tłuszczu przekracza u kobiet 30%, a u mężczyzn 25% masy ciała.
Otyłość – przyczyny, klasyfikacja, leczenie i skutki
Otyłość (łac. obesitas) jest chorobą przewlekłą, o której mówi się w przypadku zwiększenia masy ciała ponad przyjętą normę. To stan nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w organizmie wskutek zwiększonej liczby lub wielkości komórek tłuszczowych. Rozpoznaje się ją, gdy procentowa zawartość tłuszczu przekracza u kobiet 30%, a u mężczyzn 25% masy ciała.
Klasyfikacja otyłości
Ponieważ środowiskowe i genetyczne czynniki wpływające na otyłość decydują o umiejscowieniu tkanki tłuszczowej, wyróżnia się dwa główne typy rozmieszczenia podściółki tłuszczowej. To:
  • otyłość pośladkowo-udowa (gynoidalną, obwodowa, typ gruszki),
  • otyłość brzuszna (androidalna, centralna, wisceralna, typ jabłka). Tkanka tłuszczowa gromadzi się głównie wewnątrz jamy brzusznej.
  • Przy otyłości wisceralnej obserwuje się podwyższony poziom trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie insuliny, a co za tym idzie także choroby układu krążenia, naczyń i cukrzycy.
W praktyce klinicznej, ze względu na etiopatogenezę, najczęściej wyróżnia się:
  • otyłość prostą, nazywaną także alimentacyjną, pokarmową lub pierwotną, która polega na nadmiernym spożywaniu żywności wysoko przetworzonej oraz ograniczeniu aktywności fizycznej,
  • otyłość wtórną, której przyczyną są choroby lub zaburzenia metaboliczne.
Przyczyny otyłości
Otyłość powstaje wtedy, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się dodatni bilans energetyczny. Tym samym przyczyną otyłości prostej jest nadmierne dostarczanie kalorii w stosunku do wydatków energetycznych organizmu. To konsekwencja współdziałania ze sobą czynników genetycznych i środowiskowych.
Przyczyną typu wtórnego są różne zaburzenia i choroby. Otyłość mogą powodować:
  • zaburzenia hormonalne np. niedoczynność tarczycy, niedobór hormonu wzrostu, zespół Cushinga, hipogonadyzm,
  • wady genetyczne np. zespół Pradera-Williego, zespół Bardeta-Biedla, zespół Turnera,
  • uszkodzenie podwzgórza przez stany zapalne,
  • choroby zwyrodnieniowe,
  • guzy,
  • wady rozwojowe,
  • urazy ośrodkowego układu nerwowego,
  • stosowanie niektórych leków: kortykosteroidów, leków przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych czy insuliny.
Diagnostyka otyłości
Podstawą diagnozy otyłości jest określenie zawartości tkanki tłuszczowej. W tym celu wykorzystuje się metody antropometryczne, takie jak:
  • pomiar masy ciała i obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI),
  • obliczenie stosunku obwodu talii do obwodu bioder (WHR, współczynnik wynikający z podzielenia obwodu talii przez obwód bioder),
  • pomiar grubości fałdu skórnego (najlepiej nad mięśniem trójgłowym ramienia),
  • pomiar bioimpendancji elektrycznej ciała.
Najprostszą metodą pozwalającą na ustalenie masy ciała u dorosłych jest obliczenie wskaźnika BMI za pomocy dwóch danych: wagi ciała i wzrostu. Znając je wystarczy podzielić masę ciała liczoną w kilogramach przez kwadrat wzrostu liczony w metrach. BMI nie bierze pod uwagę wieku, płci i budowy kostno-mięśniowej, co sprawia, że nie jest to metoda doskonała.
Waga prawidłowa oznacza wynik znajdujący się w przedziale 18-25. A jak przedstawia się kwestia nadwaga a otyłość? Wartość równa i przekraczająca 30 oznacza otyłość, która jest zagrożeniem dla zdrowia. Nadwaga jest definiowana jako BMI pomiędzy 25 a 30.
W celu precyzyjnego określenia zawartości tkanki tłuszczowej wykorzystuje się pomiar składu ciała, w tym tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej, który wykonuje się na specjalistycznych urządzeniach, a także tomografię komputerową, magnetyczny rezonans jądrowy czy rentgenowską absorpcjometrię podwójnej energii.
Leczenie otyłości
Leczenie otyłości w dużej mierze zależy od przyczyny oraz stopnia nadwagi i otyłości wg wskaźnika BMI oraz obecności chorób towarzyszących. Wykorzystuje się:
  • leczenie zachowawcze, dietetyczne, aktywność fizyczną, zmianę stylu życia, terapię behawioralną,
  • leczenie farmakologiczne, którego działanie polega na ośrodkowym hamowaniu łaknienia lub na zmniejszaniu przyswajalności tłuszczów,
  • leczenie chirurgiczne, które polega na zabiegowym ograniczaniu pojemności żołądka czy chirurgicznym zmniejszeniu żołądka.
Skutki otyłości
Otyłość jest chorobą, której nie wolno lekceważyć, ponieważ nie tylko wpływa na wygląd i samopoczucie, ale także zdrowie. Wiąże się z wieloma chorobami i nieprawidłowościami, takimi jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, kamica pęcherzyka żółciowego, zespół bezdechu sennego, choroba wieńcowa, dna moczanowa, rak sutka, macicy i jelita grubego, zespół policystycznych jajników, zaburzenia płodności wysoki poziom trójglicerydów i cholesterolu, bóle stawowe związane ze zmianami zwyrodnieniowymi i przeciążeniem, a także depresja.
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut

Umów wizytę
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
16.10
Jutro
17.10
pon.
18.10
wt.
19.10
śr.
20.10
Termin:
od dziś (16.10)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Wioletta Piasecka
7 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
7 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Leszek Bąk
2 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
2 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
BOBROWIECKA 1, WARSZAWA
PROFEMED Sport i Rehabilitacja Warszawa - Bobrowiecka 1
Zamów teleporadę od 59 zł
Sławomir Józefowicz
3 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
3 zrealizowanych wizyt
od 200,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
KOŚCIUSZKI 71, TORUŃ
Centrum Medyczne LUX MED Toruń - Kościuszki 71
CHOŁONIEWSKIEGO 46, BYDGOSZCZ
Centrum Medyczne LUX MED Bydgoszcz - Chołoniewskiego 46
KOŚCIUSZKI 71, TORUŃ
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Toruń - Kościuszki 71
Rafał Jaźwiński
28 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (8 ocen)
28 zrealizowanych wizyt
od 170,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH 95, WROCŁAW
HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego PROFEMED Wrocław ul. Powstańców Śląskich 95 (SKY TOWER)
POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH 95, WROCŁAW
HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego Grupa LUX MED – Wrocław ul. Powstańców Śląskich 95 (SKY TOWER)
Agata Madej
13 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (5 ocen)
13 zrealizowanych wizyt
od 199,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
NARBUTTA 83/U2, WARSZAWA
HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego Grupa LUX MED / PROFEMED Warszawa ul. Narbutta 83 lok. U2
Stewart Luke
18 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (5 ocen)
18 zrealizowanych wizyt
od 199,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
NARBUTTA 83/U2, WARSZAWA
HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego Grupa LUX MED – Warszawa ul. Narbutta 83 lok. U2 / róg Łowicka
NARBUTTA 83/U2, WARSZAWA
HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego Grupa LUX MED / PROFEMED Warszawa ul. Narbutta 83 lok. U2
Anna Kit-Bieniecka
38 zrealizowanych wizyt
4.5(*) (*) (*) (*) (*) (37 ocen)
38 zrealizowanych wizyt
od 190,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JAŚKOWA DOLINA 132, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Jaśkowa Dolina 132
Grunwaldzka 82, Gdańsk
POLMED S.A.
JAŚKOWA DOLINA 132, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Jaśkowa Dolina 132
Magdalena Pikor
35 zrealizowanych wizyt
3.333(*) (*) (*) ( ) ( ) (12 ocen)
35 zrealizowanych wizyt
od 220,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
BOBROWIECKA 1, WARSZAWA
PROFEMED Sport i Rehabilitacja Warszawa - Bobrowiecka 1
Puławska 410 A, Warszawa
POLMED S.A.
Elżbieta Pachlewska
4 zrealizowanych wizyt
2.0(*) (*) ( ) ( ) ( ) (1 ocen)
4 zrealizowanych wizyt
od 249,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Beata Opala-Łuczak
31 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (8 ocen)
31 zrealizowanych wizyt
od 220,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79