Anemia – przyczyny, objawy i leczenie

Monika Grudzińska
01 września 2021, 08:00

Anemia – przyczyny, objawy i leczenie

E-recepta za 59 zł
Bez wizyty u lekarza
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Anemia, czyli niedokrwistość, to patologia, istotą której jest zbyt mała liczba czerwonych krwinek (erytrocytów) lub niedostateczna ilość zawartej w nich hemoglobiny (to białko wchodzące w skład czerwonych krwinek). Konsekwencją nieprawidłowości jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, co skutkuje zmniejszeniem natlenowania tkanek i narządów.
Anemia – przyczyny, objawy i leczenie
Anemia, czyli niedokrwistość, to patologia, istotą której jest zbyt mała liczba czerwonych krwinek (erytrocytów) lub niedostateczna ilość zawartej w nich hemoglobiny (to białko wchodzące w skład czerwonych krwinek). Konsekwencją nieprawidłowości jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, co skutkuje zmniejszeniem natlenowania tkanek i narządów.
Co to jest anemia? Według definicji WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) mówi się o niej, gdy stężenie hemoglobiny wynosi mniej niż:
  • 11 g/dl w przypadku dzieci od 6. miesiąca życia do 6. lat,
  • 12 g/dl u dzieci od 6. do 14 lat,
  • 13 g/dl u mężczyzn,
  • 12 g/dl u kobiet,
  • 11 g/dl u kobiet w ciąży.
Wyróżnia się kilka rodzajów anemii. To:
  • anemia z niedoboru żelaza (ponad 80% przypadków niedokrwistości),
  • niedokrwistość megaloblastyczna (z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego),
  • anemia pokrwotoczna,
  • anemia syderoblastyczna,
  • niedokrwistość chorób przewlekłych,
  • niedokrwistości hemolityczne,
  • niedokrwistość aplastyczna.
Przyczyny anemii
Skąd się bierze anemia? Jej przyczyny mogą być różne. Zwykle odpowiada za nią zwiększony rozpad krwinek czerwonych, co najczęściej wynika z wad budowy krwinek i utrata krwi wskutek nagle występującego krwotoku lub długotrwałej utajonej straty krwi. Może to być również konsekwencja nieprawidłowego procesu produkcji krwinek czerwonych, co ma miejsce, gdy:
  • w szpiku kostnym nie ma dostatecznej ilości substancji niezbędnych do zbudowania prawidłowych krwinek, w tym żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego. Wówczas tworzą się krwinki niepełnowartościowe, o nieprawidłowej budowie i ograniczonej funkcjonalności,
  • szpik kostny przestaje funkcjonować całkowicie lub częściowo (to aplazja lub hipoplazja szpiku),
  • organizm zmaga się z chorobą innych tkanek i narządów, co może pośrednio wpływać i zaburzać proces produkcji krwinek.
Objawy niedokrwistości
Stan niedoboru hemoglobiny lub czerwonych krwinek wpływa na cały organizm, pogarszając jego funkcjonowanie. Pojawiają się różne dolegliwości i objawy, takie jak:
  • osłabienie, zmęczenie, łatwa męczliwość,
  • upośledzenie koncentracji i uwagi,
  • bóle i zawroty głowy,
  • kołatanie serca,
  • duszności,
  • bladość spojówek, skóry i śluzówek wewnątrz jamy ustnej.
Najczęściej występującym rodzajem niedokrwistości, zarówno wśród małych dzieci, jak i młodzieży i dorosłych, jest niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza. W jej przypadku obserwuje się:
  • osłabienie kondycji włosów. Te stają się cienkie i łamliwe, łatwo wypadają,
  • zmiany paznokci, które stają się blade, pokrywają je podłużne prążki i rowki,
  • suchość skóry,
  • pękanie kącików ust (tzw. zajady),
  • zmieniony wygląd języka. Ten ma wygładzoną powierzchnię, boli i piecze,
  • spaczone łaknienie.
Ponadto przy niedokrwistości, która towarzyszy innym chorobom, pojawiają się typowe objawy danej choroby podstawowej.
Diagnostyka i leczenie anemii
Gdy pojawiają się objawy wskazujące na anemię, należy wykonać morfologię. Podejrzenie potwierdza zmniejszone stężenie hemoglobiny we krwi. Ocenia się też liczbę i wielkość krwinek czerwonych.
Gdy przyczyna anemii jest niejasna, wykonuje się badania dodatkowe. Określa się na przykład liczbę najmłodszych krwinek czerwonych (retikulocytów), stężenie witaminy B12 i kwasu foliowego, sprawdza się odczyn Coombsa, przeciwciała przeciw krwinkom czerwonym czy poziom żelaza oraz ferrytyny. Bardzo ważne jest również badanie fizykalne i wywiad lekarski.
Leczenie niedokrwistości zależy od przyczyny choroby. Należy wyeliminować czynnik wywołujący chorobę, czyli uzupełnić niedobory żelaza czy wyleczyć chorobę podstawową powodującą niedokrwistość.
Najczęściej występującą anemię - z niedoboru żelaza - leczy się preparatami żelaza, które są dawkowane w zależności od stopnia jego niedoboru, a w przypadku małych dzieci również od wieku i masy ciała. Gdy stwierdza się nietolerancję doustnych preparatów żelaza, upośledzone wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego lub gdy utrzymuje się duża utrata żelaza, stosuje się żelazo w postaci pozajelitowej, to jest w formie iniekcji dożylnych lub domięśniowych. Czasem konieczne jest przetaczanie krwinek czerwonych czy przeszczepienie szpiku (transplantacja komórek krwiotwórczych).
Czy anemia jest groźna? Choć niedokrwistość to najczęściej diagnozowane zaburzenie krwi, nie wolno jej lekceważyć. Jest niebezpieczna, ponieważ może powodować różne dolegliwości i komplikacje (w tym komplikacje ciąży, prowadzić do opóźnienia fizycznego czy rozwoju intelektualnego), a z czasem siać spustoszenie w organizmie. Nieleczona anemia może nawet prowadzić do śmierci.
E-recepta za 59 zł
Bez wizyty u lekarza

Umów wizytę u internisty
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
19.06
Jutro
20.06
pt.
21.06
sob.
22.06
ndz.
23.06
Termin:
od dziś (19.06)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Wioletta Piasecka
42 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
42 zrealizowanych wizyt
od 270,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Aleksander Celiński
11 zrealizowanych wizyt
4.2(*) (*) (*) (*) ( ) (3 ocen)
11 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. POKOJU 5, KRAKÓW
Centrum Medyczne LUX MED Kraków - Al. Pokoju 5
WADOWICKA 6, KRAKÓW
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Kraków - Wadowicka 6
WADOWICKA 6, KRAKÓW
Centrum Medyczne LUX MED Kraków - Wadowicka 6
Potrzebujesz pomocy? Wizytę umówisz też przez konsultanta
Dorota Szcześniak-Słomska
25 zrealizowanych wizyt
4.5(*) (*) (*) (*) (*) (1 ocen)
25 zrealizowanych wizyt
od 290,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Joanna Bilkiewicz-Moraczewska
28 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (8 ocen)
28 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
KOŚCIUSZKI 71, TORUŃ
Centrum Medyczne LUX MED Toruń - Kościuszki 71
Radosław Olszewski
2 zrealizowanych wizyt
4.8(*) (*) (*) (*) (*) (1 ocen)
2 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
SOWIŃSKIEGO 46, KATOWICE
Centrum Medyczne LUX MED Katowice - Sowińskiego 46
DWORCOWA 25, GLIWICE
Centrum Medyczne LUX MED Gliwice - Dworcowa 25
Iwona Lang
19 zrealizowanych wizyt
4.5(*) (*) (*) (*) (*) (7 ocen)
19 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
PL. DOMINIKAŃSKI 3, WROCŁAW
Centrum Medyczne LUX MED Wrocław - Plac Dominikański 3
Waldemar Goska
3 zrealizowanych wizyt
5.0(*) (*) (*) (*) (*) (1 ocen)
3 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
PL. DOMINIKAŃSKI 3, WROCŁAW
Centrum Medyczne LUX MED Wrocław - Plac Dominikański 3
Ewa Gąsłowska-Gębuś
12 zrealizowanych wizyt
4.5(*) (*) (*) (*) (*) (5 ocen)
12 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
KARŁOWICZA 11, KATOWICE
Centrum Medyczne LUX MED Katowice - Karłowicza 11
ROŹDZIEŃSKIEGO 1A, KATOWICE
Centrum Medyczne LUX MED Katowice - Roździeńskiego 1A
Katarzyna Wojtowicz
12 zrealizowanych wizyt
5.0(*) (*) (*) (*) (*) (10 ocen)
12 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
Karolina Miedzińska-Chaba
11 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (3 ocen)
11 zrealizowanych wizyt
od 239,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
PL. DOMINIKAŃSKI 3, WROCŁAW
Centrum Medyczne LUX MED Wrocław - Plac Dominikański 3