Cytologia – rodzaje, przygotowanie, wskazania i wyniki

Monika Grudzińska
12 kwietnia 2021, 10:00

Cytologia – rodzaje, przygotowanie, wskazania i wyniki

Umów wizytę
Grażyna Korolczuk
25 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
25 zrealizowanych wizyt
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Cytologia, inaczej wymaz z szyjki macicy, to badanie przesiewowe oceniające ryzyko rozwoju raka. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie niepokojących zmian nawet na bardzo wczesnym etapie choroby. Badania nie sposób przecenić, ponieważ umożliwia szybką diagnozę i natychmiastowe leczenie. To ważne, ponieważ w początkowych stadiach rak szyjki macicy jest zwykle wyleczalny.
Cytologia – rodzaje, przygotowanie, wskazania i wyniki
Cytologia, inaczej wymaz z szyjki macicy, to badanie przesiewowe oceniające ryzyko rozwoju raka. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie niepokojących zmian nawet na bardzo wczesnym etapie choroby. Badania nie sposób przecenić, ponieważ umożliwia szybką diagnozę i natychmiastowe leczenie. To ważne, ponieważ w początkowych stadiach rak szyjki macicy jest zwykle wyleczalny.
Rodzaje cytologii
Ze względu na rodzaj podłoża użytego do utrwalenia materiału wyróżnia się dwa rodzaje badania. To cytologia tradycyjna oraz cienkowarstwowa cytologia na podłożu płynnym (LBC).
W metodzie tradycyjnej pobrany szczoteczką materiał nanoszony jest na szkiełko laboratoryjne (a także utrwalony specjalnym preparatem). Ta metoda jest obaczona ryzykiem błędu. Zdarza się, że materiał zostaje rozprowadzony nierównomiernie bądź na szkiełko zostanie przeniesiona niedostateczna ilość komórek.
Metoda LBC cechuje się tym, że w specjalnym podłożu płynnym umieszczana jest cała końcówka szczoteczki wraz z pobranym materiałem. Następnie jest on poddawany obróbce w pracowni cytologicznej. To wpływa na jakość preparatu i przekłada się na wiarygodność wyniku.
Obecnie stosuje się obydwie metody cytologii, niemniej ze względu na swoje zalety preferowana jest technika LBC.
Jak często wykonywać cytologię?
Cytologia to szybki, niedrogi i bezbolesny test wykonywany w ramach profilaktyki raka. Na pierwsze badanie powinna zgłosić się każda kobieta po ukończeniu 25 roku życia (lub do 3 lat od rozpoczęcia współżycia), najpóźniej do 30 roku życia. Cytologia nie musi być już wykonywana u kobiet, które przeszły operację usunięcia macicy wraz z szyjką.
Jak często wykonywać badanie cytologiczne? Według zaleceń NFZ raz na 3 lata u wszystkich kobiet w wieku od 25 do 59 lat oraz raz na rok u kobiet:
  • zakażonych HIV,
  • będących w stanie immunosupresji,
  • zakażonych typami onkogennymi HPV,
  • leczonych w przeszłości z powodu nieprawidłowego wyniku cytologii.
Niemniej ginekolodzy zalecają, by coroczne wykonanie cytologii rozważyła każda kobieta.
Jak przygotować się do cytologii?
Aby badanie cytologiczne dało wiarygodne wyniki, należy się do niego przygotować. Warto pamiętać, że optymalnym czasem na pobranie cytologii jest pierwsza połowa cyklu miesiączkowego.
Przez 2-3 dni przed badaniem nie należy stosować leków dopochwowych oraz irygacji, a także unikać kontaktów seksualnych. Bezpośrednio przed badaniem trzeba powierzchownie umyć okolice intymne.
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Jak przebiega badanie?
Badanie przeprowadza się w fotelu ginekologicznym. Pacjentka siedzi w nim w odpowiedniej pozycji z uniesionymi nogami. Niezbędne jest rozebranie się od pasa w dół. By czuć się komfortowo, na wizytę u ginekologa warto założyć spódnicę, sukienkę, tunikę lub jednorazową spódniczkę.
Aby pobrać materiał do badania, lekarz lub położna wprowadza do pochwy wziernik oraz specjalną szczoteczkę. Wymaz cytologiczny pobiera się z tarczy i kanału szyjki macicy. W zależności od rodzaju przeprowadzanej cytologii pobrany wymaz jest umieszczany na szkiełku lub w specjalnym pojemniku z podłożem płynnym. Materiał zostaje wysłany do analizy. Jej wynik można odebrać po kilku dniach.
Badanie nie jest bolesne, choć może wywoływać dyskomfort. Po nim może pojawić się delikatne plamienie.
Wynik cytologii
Niegdyś do przedstawienia wyniku cytologii stosowano ocenę rozmazów według Papanicolau. Ponieważ klasyfikacja ta jest za mało precyzyjna i nie dostarcza informacji niezbędnych do podjęcia właściwego postepowania, nie jest już stosowana. Wyparła ją tzw. klasyfikacja TBS, nazywana systemem Bethesda (The Bethesda System).
System Bethesda informuje:
  • czy rozmaz zawiera odpowiedni materiał do oceny cytologicznej,
  • czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy też nie,
  • o charakterze stwierdzonych zmian (zawiera ich dokładny opis).
O czym mówią wyniki cytologii w systemie Bethesda? Prawidłowy wynik oznaczany jest skrótem NILM. Oznacza to brak obecności neoplazji śródnabłonkowej lub zmian nowotworowych.
Pozostałe wyniki wskazują na wykrycie różnego rodzaju nieprawidłowości. Co oznaczają?:
  • ASC-US: atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym charakterze,
  • ASC-H: atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego, nie można wykluczyć zmiany śródnabłonkowej wysokiego stopnia (HSIL),
  • LSIL: śródnabłonkowa neoplazja małego stopnia. Obejmuje infekcje HPV/dysplazję małego stopnia (CIN I),
  • HSIL: śródnabłonkowa neoplazja dużego stopnia. Obejmuje dysplazję średniego (CIN II) i dużego stopnia (CIN III), CIS,
  • AGC: atypowe komórki nabłonka gruczołowego szyjki lub trzonu macicy bądź inne gruczołowe,
  • AIS – rak gruczołowy in situ.
Po otrzymaniu wyników badania warto skontaktować się z ginekologiem. Jeśli wynik cytologii jest prawidłowy, badanie należy powtórzyć za rok. Jeżeli wynik nie jest prawidłowy, wskazane jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki oraz leczenie. Warto pamiętać, że nieprawidłowy wynik cytologii nie jest świadczy o raku szyjki macicy. Wskazują jedynie na zwiększone ryzyko, stąd wymagają weryfikacji.

Umów wizytę u ginekologa
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
26.10
Jutro
27.10
czw.
28.10
pt.
29.10
sob.
30.10
Termin:
od dziś (26.10)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Grażyna Korolczuk
25 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
25 zrealizowanych wizyt
od 211,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Tomasz Szymczak
1 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
1 zrealizowanych wizyt
od 204,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Umów teleporadę u ginekologa od 79 złZadzwoń i umów teleporadę u ginekologa od 79 zł
Wanda Uchman
31 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (19 ocen)
31 zrealizowanych wizyt
od 200,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Jarosław Szymula
34 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (12 ocen)
34 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
Piotr Knapp
5 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
5 zrealizowanych wizyt
od 140,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
MICKIEWICZA 39/U7, BIAŁYSTOK
Centrum Medyczne LUX MED Białystok - Mickiewicza 39/U7
Waldemar Michałowski
17 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
17 zrealizowanych wizyt
od 200,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
ŻWIRKI I WIGURY 39, WARSZAWA
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Warszawa - Żwirki i Wigury 39
Dariusz Bayat
5 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
5 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JAGIELLOŃSKA 26/1A, OLSZTYN
Centrum Medyczne LUX MED Olsztyn - Jagiellońska 26/1A
Barbara Kwiecińska-Czaplińska
27 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (17 ocen)
27 zrealizowanych wizyt
od 166,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
LUBLAŃSKA 38, KRAKÓW
Centrum Medyczne LUX MED Kraków - Lublańska 38
FRYCZA MODRZEWSKIEGO 2, KRAKÓW
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Kraków - Frycza Modrzewskiego 2
Bartosz Dworecki
38 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (13 ocen)
38 zrealizowanych wizyt
od 166,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
FRANCUSKA 46, KATOWICE
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Katowice - Francuska 46
Hubert Hrycelak
3 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
3 zrealizowanych wizyt
od 160,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JABŁOŃSKIEGO 2/4, RZESZÓW
Centrum Medyczne LUX MED Rzeszów - Jabłońskiego 2/4