Endometrioza – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Monika Grudzińska
29 kwietnia 2021, 10:00

Endometrioza – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Umów wizytę
Grażyna Korolczuk
25 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
25 zrealizowanych wizyt
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Endometrioza, inaczej gruczolistość zewnętrzna to stan, w którym stwierdza się obecność błony śluzowej macicy (endometrium) poza jej jamą. Choroba najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym. Rzadko występuje w okresie pomenopauzalnym czy przed pierwszą miesiączką.
Endometrioza – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Endometrioza, inaczej gruczolistość zewnętrzna to stan, w którym stwierdza się obecność błony śluzowej macicy (endometrium) poza jej jamą. Choroba najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym. Rzadko występuje w okresie pomenopauzalnym czy przed pierwszą miesiączką.
W większości przypadków ogniska endometriozy, zawierające komórki gruczołowe i zrąb endometrium, są rozmieszczone w okolicy organów rozrodczych: w zdecydowanej większości przypadków w jamie otrzewnej, rzadziej rzadziej poza nią (szyjka macicy, sklepienie pochwy, srom). Mogą pojawić się również w narządach sąsiadujących (pęcherz moczowy, jelito grube).
Tym samym wyróżnia się trzy kliniczne postacie endometriozy:
  • w mięśniu macicy lub jajowodzie,
  • w innych miejscach układu płciowego,
  • poza układem płciowym.
Sytuację komplikuje fakt, że komórki typowe dla trzonu macicy, które są zlokalizowane poza nią, podtrzymują swoje funkcje zgodnie z rytmem cyklu miesiączkowego. To jest przyczyną wielu problemów i dolegliwości.
Przyczyny endometriozy
Chorobę jako pierwszy opisał Daniel Shroen w 1690 roku, zaś szczegółowe objawy scharakteryzował Arthur Duff w roku 1769. Choć endometrioza jest znana od dawna, a i dotyczy nawet 15% kobiet w wieku rozrodczym, specjalistom wciąż nie udało się ustalić jej konkretnej przyczyny.
Opracowano kilka teorii. Przyjmuje się, że przyczyną endometriozy może być:
  • wsteczne miesiączkowanie (regurgitacja, inaczej wsteczna menstruacja), czyli wydostanie się komórek endometrium do jamy otrzewnej poprzez jajowód i wszczepianie się złuszczonych komórek endometrium,
  • implantacja (fizjologia), czyli rozprzestrzenianie się endometriozy podczas porodu cesarskiego, operacji laparoskopowych, a także po nacięciu krocza do blizn,
  • metaplazja komórek wyściółki otrzewnej,
  • rozsiew, czyli przeniesienie endometriozy drogą naczyń krwionośnych i limfatycznych do odległych narządów.
Ustalono, że na rozwój choroby wpływa nadmiar estrogenów oraz czynniki genetyczne (dziedziczne), a także liczne ciąże, stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej, wrodzone zaburzenia odporności i inne stany immunosupresji czy choroby autoimmunologiczne.
Objawy endometriozy
Najbardziej znamiennym objawem endomentriozy jest ból. Dolegliwości zazwyczaj odczuwane są w obrębie miednicy i cechują się zmiennym stopniem nasilenia. Wiele kobiet odczuwa dolegliwości nie tylko cyklicznie przed menstruacją czy podczas miesiączkowania, ale również w trakcie stosunku płciowego, oddawania moczu lub stolca.
Przyczyną największych dolegliwości bólowych u pacjentek jest tworzenie się guzków i zrostów na skutek stanu zapalnego towarzyszącego endometriozie czy naciekania włókien nerwowych.
Objawy endometriozy leżą od lokalizacji endometriozy, niemniej najczęściej jest to:
  • krwawienie poza miesiączką lub obfite i przedłużające się krwawienie miesiączkowe,
  • torbiele jajników,
  • krwawienia z przewodu pokarmowego (postać jelitowa),
  • przewlekłe zmęczenie,
  • krwiomocz,
  • trudności zajściem w ciążę. Choroba może prowadzić do niedrożności jajowodów i zaburzenia zdolności rozrodczych bądź do bezpłodności.
Choroba rozwija się powoli, często ze skąpymi objawami chorobowymi lub bezobjawowo. Typowe jest, że jej symptomy u pacjentek mogą mieć różne nasilenie i występować w wielu konfiguracjach.
Z czasem schorzenie może bardzo utrudniać codzienne funkcjonowanie i znacząco wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne, sferę seksualną i relacje społeczne kobiety. Czy endometrioza jest groźna? Tak: nieleczona może nie tylko obniżać jakość życia, ale i wywoływać stany depresyjne, problemy ze współżyciem, obniżenie płodności bądź niepłodność.
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Diagnostyka i leczenie
Wykrycie endometriozy to wieloetapowy proces. Pierwszym krokiem w diagnostyce jest wywiad i badanie ginekologiczne. Pomocne są badania obrazowe, takie jak USG, MRI czy TK. Duże znaczenie ma laparoskopia wraz z badaniem histopatologicznym. To ono potwierdza rozpoznanie.
Ponieważ nie jest znana dokładna przyczyna choroby, leczenie ma charakter objawowy. Terapia polega na farmakoterapii, głównie terapii hormonalnej. Obejmuje ona podawanie leków z grupy gestagenów, leków hamujących wydzielanie gonadotropin lub analogów gonadoliberyny. Celem działania jest zahamowanie rozwoju choroby i złagodzenie jej objawów. Stosuje się również leki przeciwbólowe.
Innym sposobem na leczenie endometriozy jest leczenie operacyjne, którego celem jest usunięcie zrostów i uruchomieniu narządów miednicy mniejszej. W ciężkich przypadkach stosuje się usunięcie jajników. Oznacza to, że interwencja chirurgiczna może odnosić się zarówno do ognisk choroby, jak i obszaru objętego procesem patologicznym (jajnika bądź macicy wraz z przydatkami).
Ważna składową terapii jest fizjoterapia i dieta łagodząca objawy jelitowe. w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych zaleca się terapię manualną, łagodzącą napięcia mięśniowe i powięziowe.

Umów wizytę u ginekologa
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
26.10
Jutro
27.10
czw.
28.10
pt.
29.10
sob.
30.10
Termin:
od dziś (26.10)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Grażyna Korolczuk
25 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
25 zrealizowanych wizyt
od 211,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Tomasz Szymczak
1 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
1 zrealizowanych wizyt
od 204,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Umów teleporadę u ginekologa od 79 złZadzwoń i umów teleporadę u ginekologa od 79 zł
Wanda Uchman
31 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (19 ocen)
31 zrealizowanych wizyt
od 200,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Jarosław Szymula
34 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (12 ocen)
34 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
Barbara Kwiecińska-Czaplińska
27 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (17 ocen)
27 zrealizowanych wizyt
od 166,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
LUBLAŃSKA 38, KRAKÓW
Centrum Medyczne LUX MED Kraków - Lublańska 38
FRYCZA MODRZEWSKIEGO 2, KRAKÓW
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Kraków - Frycza Modrzewskiego 2
Piotr Knapp
5 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
5 zrealizowanych wizyt
od 140,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
MICKIEWICZA 39/U7, BIAŁYSTOK
Centrum Medyczne LUX MED Białystok - Mickiewicza 39/U7
Waldemar Michałowski
17 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
17 zrealizowanych wizyt
od 200,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
ŻWIRKI I WIGURY 39, WARSZAWA
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Warszawa - Żwirki i Wigury 39
Dariusz Bayat
5 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
5 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JAGIELLOŃSKA 26/1A, OLSZTYN
Centrum Medyczne LUX MED Olsztyn - Jagiellońska 26/1A
Bartosz Dworecki
38 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (13 ocen)
38 zrealizowanych wizyt
od 166,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
FRANCUSKA 46, KATOWICE
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Katowice - Francuska 46
Hubert Hrycelak
3 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
3 zrealizowanych wizyt
od 160,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JABŁOŃSKIEGO 2/4, RZESZÓW
Centrum Medyczne LUX MED Rzeszów - Jabłońskiego 2/4