Witamina D3 – właściwości, źródła, niedobór i suplementacja

Monika Grudzińska
01 września 2021, 08:00

Witamina D3 – właściwości, źródła, niedobór i suplementacja

Umów wizytę
Wioletta Piasecka
8 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
8 zrealizowanych wizyt
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Witamina D3 należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Oznacza to, że nie jest wydalana z organizmu wraz z moczem czy potem, a magazynowana w tkance tłuszczowej oraz wątrobie. Tak naprawdę nie jest to jedna witamina, a grupa związków chemicznych. Tworzy ją witamina D1 (kalcyferolu), witamina D2 (ergokalcyferol naturalnie występujący w organizmach roślinnych i drożdżach) i witamina D3 (cholekalcyferol naturalnie występujący w organizmach zwierzęcych).
Witamina D3 – właściwości, źródła, niedobór i suplementacja
Witamina D3 należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Oznacza to, że nie jest wydalana z organizmu wraz z moczem czy potem, a magazynowana w tkance tłuszczowej oraz wątrobie. Tak naprawdę nie jest to jedna witamina, a grupa związków chemicznych. Tworzy ją witamina D1 (kalcyferolu), witamina D2 (ergokalcyferol naturalnie występujący w organizmach roślinnych i drożdżach) i witamina D3 (cholekalcyferol naturalnie występujący w organizmach zwierzęcych).
Właściwości witaminy D
Witamina D jest witaminą o bardzo szerokiej aktywności biologicznej. Przede wszystkim wpływa na utrzymywanie homeostazy wapniowo-fosforanowej poprzez oddziaływanie na jelita, nerki i kości. Pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi oraz właściwego wchłaniania i wykorzystywania wapnia oraz fosforu, a w rezultacie w zachowaniu zdrowych kości, zębów, mięśni i układu odpornościowego. Ma również liczne działania pozaszkieletowe. Umożliwia między innymi optymalne działanie układu nerwowego, mięśniowego i odpornościowego.
Źródła witaminy D3
U ludzi głównym i najbardziej istotnym źródłem witaminy D jest synteza skórna pod wpływem działania promieni słonecznych. W Polsce może być ona efektywna jedynie w okresie od maja do września, pomiędzy godziną 10:00 a 15:00, gdy chmury nie przysłaniają słońca i gdy odsłonięte są przedramiona i podudzia (brak odzieży i filtrów przeciwsłonecznych). Oznacza to, że przez większość roku synteza skórna nie jest efektywna.
Drugim źródłem witaminy D jest dieta. Ta jednak może pokryć maksymalnie 20% dziennego zapotrzebowania. Gdzie jej szukać?
Witamina D2 znajduje się w drożdżach i grzybach, zaś witamina D3 w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak:
  • tłuste ryby morskie, na przykład sardynka, makrela, łosoś,
  • olej rybi (tran),
  • jaja,
  • wątróbka, mięso czerwone i drobiowe, podroby,
  • produkty mleczne.
Warto pamiętać, że witamina D jest lepiej wchłaniana w połączeniu z tłuszczem. Niestety pomimo starań, nawet najbardziej urozmaicona dieta nie jest w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Oznacza to, że w przypadku braku dodatkowego źródła witaminy D, jakim jest synteza skórna, nietrudno o jej niedobór i kłopoty ze zdrowiem.
Niedobór witaminy D3
Niedobory witaminy D są bardzo rozpowszechnione i dotyczą od 50 do nawet 80% populacji. Według specjalistów to poważny problem epidemiologiczny. Jego przyczyną jest zwykle obniżona synteza skórna i niedostateczna podaż w diecie.
Hipowitaminozie D sprzyja:
  • otyłość,
  • przewlekłe choroby wątroby i nerek,
  • upośledzone wchłanianie tłuszczów z przewodu pokarmowego,
  • stosowanie niektórych leków (glikokortykosteroidów i leków przeciwdrgawkowych).
  • Objawami znacznego deficytu witaminy D3 jest:
  • krzywica, osteomalacja i osteoporoza (stąd w farmakoterapii witamina D znajduje zastosowanie głównie w profilaktyce oraz leczeniu tych chorób),
  • wzrost ryzyka niskoenergetycznych złamań szkieletu,
  • zaburzenia odporności,
  • wzrost ryzyka wystąpienia chorób autoimmunologicznych, a także nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy typu 1 i 2 oraz niektórych nowotworów (m.in. raka jelita grubego, piersi, płuc, macicy, gruczołu krokowego oraz szpiczaka mnogiego).
Stopień zaopatrzenia organizmu w witaminę D określa się na podstawie stężenia 25-hydroksy witaminy D (25OHD) w surowicy krwi.
Suplementacja i dawkowanie witaminy D
Ponieważ w Polsce, z uwagi na położenie geograficzne, istnieje ograniczona możliwość uzyskania zalecanego stężenia witaminy D3 poprzez syntezę skórną, a uzupełnianie jej dietą jest zwykle nieefektywne, zaleca się uzupełnianie jej niedoborów poprzez suplementację.
Jakie są zalecenia i wytyczne dotyczące suplementacji witaminy D3? Okazuje się, że w okresie od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli nie ma zapewnionej wystarczającej syntezy witaminy D w skórze, witaminę D należy podawać codziennie:
  • niemowlętom od pierwszych dni życia do 6. miesiąca życia w dawce 400 j.m. witaminy D,
  • niemowlętom pomiędzy 6. a 12. miesiącem życia od 400 do 600 j.m. witaminy D,
  • dzieciom od 1. do 10 roku życia od 600-1000 j. m,
  • młodzieży pomiędzy 11. a 18. rokiem życia 800-2000 j.m./dobę,
  • dorosłym od 800 do 2000 j.m. na dobę.
Choć szczególne zalecenia dotyczą kobiet planujących ciążę czy ciężarnych, a także karmiących piersią, wcześniaków, najstarszych seniorów oraz dzieci i młodzieży z otyłością, generalnie dawka profilaktyczna witaminy D dla zdrowej osoby bez niedoborów powinna być dopasowana do wieku, wagi, pory roku, trybu życia oraz ekspozycji na słońce. Oznacza to, że przed włączeniem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem.
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut

Umów wizytę u internisty
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
26.10
Jutro
27.10
czw.
28.10
pt.
29.10
sob.
30.10
Termin:
od dziś (26.10)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Wioletta Piasecka
8 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
8 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Dorota Szcześniak-Słomska
3 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
3 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Umów teleporadę u internisty od 59 złZadzwoń i umów teleporadę u internisty od 59 zł
Przemysław Kapała
1 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
1 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
AL. JEROZOLIMSKIE 162, WARSZAWA
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 162
AL. JEROZOLIMSKIE 162, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 162
Robert Dobrowolski
2 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
2 zrealizowanych wizyt
od 125,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
UCZNIOWSKA 16, WAŁBRZYCH
Centrum Medyczne LUX MED Wałbrzych - Uczniowska 16
Marcin Gordon
1 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
1 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. STANÓW ZJEDNOCZONYCH 72, WARSZAWA
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Warszawa - Al. Stanów Zjednoczonych 72
Anita Kaczorowska
6 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (4 ocen)
6 zrealizowanych wizyt
od 145,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
CHOPINA 9, KALISZ
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Kalisz - Chopina 9
Grzegorz Olejniczak
4 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
4 zrealizowanych wizyt
od 175,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
Centrum Medyczne LUX MED Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Leszek Bąk
2 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
2 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
BOBROWIECKA 1, WARSZAWA
PROFEMED Sport i Rehabilitacja Warszawa - Bobrowiecka 1
Angelika Krawcewicz
5 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (3 ocen)
5 zrealizowanych wizyt
od 179,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Katarzyna Wojtowicz
12 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (10 ocen)
12 zrealizowanych wizyt
od 135,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49