Dna moczanowa – przyczyny, objawy i leczenie

Monika Grudzińska
01 września 2021, 08:00

Dna moczanowa – przyczyny, objawy i leczenie

Umów wizytę
Krystyna Orlikowska
30 zrealizowanych wizyt
4.2(*) (*) (*) (*) ( ) (16 ocen)
30 zrealizowanych wizyt
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut
Dna moczanowa (łac. diathesis urica), inaczej artretyzm, skaza moczanowa, podagra, to przewlekła choroba reumatyczna związana z zaburzeniami przemiany materii. Polega na odkładaniu kryształów moczanu sodu w tkankach i wytrącaniu ich w płynie stawowym. Ich obecność wywołuje zmiany w tkankach i narządach, prowadząc do objawów, z których najbardziej dotkliwy jest silny ból stawów. Artretyzm dotyczy od 1 do 2% populacji.
Dna moczanowa – przyczyny, objawy i leczenie
Dna moczanowa (łac. diathesis urica), inaczej artretyzm, skaza moczanowa, podagra, to przewlekła choroba reumatyczna związana z zaburzeniami przemiany materii. Polega na odkładaniu kryształów moczanu sodu w tkankach i wytrącaniu ich w płynie stawowym. Ich obecność wywołuje zmiany w tkankach i narządach, prowadząc do objawów, z których najbardziej dotkliwy jest silny ból stawów. Artretyzm dotyczy od 1 do 2% populacji.
Przyczyny dny moczanowej
Dna moczanowa pojawia się w konsekwencji odkładania się w tkankach kryształów moczanu sodu, co wynika ze zwiększonego stężenia kwasu moczowego (hiperurykemii). Ta jest skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonego wydalania z organizmu. Hiperurykemia nie jest chorobą, a dna moczanowa nie rozwija się u każdej osoby ze zwiększonym stężeniem kwasu moczowego.
Co sprzyja pojawieniu się dny moczanowej? Z pewnością mają na nią wpływ:
  • uwarunkowania genetycznie wywołujące zaburzenia w metabolizmie kwasu moczowego
  • płeć męska. Na podagrę częściej zapadają mężczyźni, zwykle w średnim i starszym wieku. U kobiet dna występuje niemal wyłącznie po menopauzie,
  • wiek. Częstość występowania dny moczanowej wzrasta wraz z wiekiem,
  • nadwaga, otyłość,
  • choroby cywilizacyjne: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, zaburzenia lipidowe,
  • dieta: spożywanie produktów bogatych w puryny, z których powstaje kwas moczowy. To głównie mięso, podroby i owoce morza,
  • nadużywanie alkoholu, głównie piwa i mocnych alkoholi,
  • leki. Stosowanie niektórych farmaceutyków zwiększa stężenie kwasu moczowego. To na przykład kwas acetylosalicylowy, cyklosporyna czy leki moczopędne,
  • przebyty uraz lub operacja,
  • odwodnienie,
  • zakażenie,
  • ciężkie choroby, na przykład nowotwory,
  • przeszczepienie narządów.
Objawy i przebieg dny moczanowej
W przebiegu dny moczanowej wyróżnia się kilka etapów. To:
  • okres bezobjawowej hiperurykemii,
  • ostre napady zapalenia stawów,
  • okresy międzynapadowe,
  • dna przewlekła, zaawansowana.
Dna moczanowa najczęściej zajmuje stawy, co zwykle przejawia się obrzękiem, atakami bólu i ograniczeniem ruchomości zajętej struktury. Skóra nad nią staje się zaczerwieniona i gorąca, obserwuje się złuszczanie naskórka. Często występują również gorączka, dreszcze i uczucie rozbicia.
Charakterystyczne jest to, że bardzo silny ból stawu pojawia się najczęściej w nocy i osiąga największe nasilenie w ciągu kilkunastu godzin. Jest trudny do zniesienia. Atak najczęściej dotyczy pojedynczego stawu. Zwykle jest to staw podstawy palucha (podagra), ale i inne stawy stopy, staw barkowy, stawy palców rąk czy staw kolanowy.
W zaawansowanej postaci choroby dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia narządu ruchu (i w konsekwencji do niesprawności) oraz uszkodzenia nerek, kamicy moczowej, tworzenia guzków dnawych w tkankach miękkich wskutek zajęcia innych narządów. Na skórze pojawiają się najczęściej na małżowinach usznych i w okolicy stawów stóp oraz rąk.
Dolegliwości, także nieleczone, sukcesywnie mijają. Trwa to od kilku dni do dwóch tygodni. Następuje okres wycofania objawów choroby. Niestety, kiedy nie zostanie wdrożone postępowanie, ataki powtarzają się. Stają się również coraz częstsze, bardziej dotkliwe i rozległe. Gdy po kilkunastu latach dna moczanowa przechodzi w fazę przewlekłą, objawy choroby nie są już tak bardzo dotkliwe, ale odczuwane stale.
Diagnostyka i leczenie
W przypadku podejrzenia dny moczanowej kluczowe jest kilkukrotne oznaczenie stężenia kwasu moczowego we krwi oraz ocena dobowej utraty kwasu moczowego z moczem. Wykonuje się także zdjęcia rentgenowskie czy USG stawów.
Dnę moczanową różnicuje się z innymi chorobami zapalnymi stawów, takimi jak choćby reumatoidalne zapalenie stawów. Badaniem, które potwierdzaj rozpoznanie jest ocena płynu stawowego pod mikroskopem i stwierdzenie obecności charakterystycznych kryształków w płynie stawowym.
Leczenie farmakologiczne dny moczanowej zależy od jej fazy. W czasie ataku ulgę przynosi unieruchomienie zajętego stawu oraz zimne okłady. W leczeniu ostrego napadu dny wykorzystuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy i kolchicynę.
W leczeniu dny moczanowej najważniejszą rolę odgrywa zmiana stylu życia i wyeliminowanie tym samym czynników ryzyka. Często to wystarczy, by utrzymać prawidłowe stężenie kwasu moczowego i zapobiegać napadom choroby.
W okresie międzynapadowym i w fazie przewlekłej konieczne bywa włączenie leków zmniejszających stężenie kwasu moczowego we krwi hamuje produkcję kwasu moczowego.
Ponieważ nieleczona choroba ma postępujący przebieg i z czasem może doprowadzić do niesprawności, nie wolno jej lekceważyć. Pacjenci z dną moczanową powinni pozostawać pod stałą opieką reumatologa.
Umów teleporadę
Konsultacja już w 15 minut

Umów wizytę
Specjalizacja lub nazwisko lekarza, miasto
Dziś
16.10
Jutro
17.10
pon.
18.10
wt.
19.10
śr.
20.10
Termin:
od dziś (16.10)
Zakres cen:
Do 100 zł
100 - 150 zł
150 - 200 zł
Powyżej 200 zł
Płeć lekarza:
kobieta
mężczyzna
Pokaż tylko:
lekarze pracujący w szpitalu
lekarze dziecięcy
Oceny:
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
(*)
( )
(*)
(*)
(*)
( )
( )
(*)
(*)
( )
( )
( )
(*)
( )
( )
( )
( )
Krystyna Orlikowska
30 zrealizowanych wizyt
4.2(*) (*) (*) (*) ( ) (16 ocen)
30 zrealizowanych wizyt
od 177,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JANA PAWŁA II 7, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Jana Pawła II 7
POMORSKA 96, GDAŃSK
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Gdańsk - Pomorska 96
AL. JANA PAWŁA II 7, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Jana Pawła II 7
Grunwaldzka 82, Gdańsk
POLMED S.A.
POMORSKA 96, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Medycyna Rodzinna Gdańsk - Pomorska 96
Elżbieta Sobstyl
12 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (5 ocen)
12 zrealizowanych wizyt
od 229,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Zamów teleporadę od 59 zł
Małgorzata Partyka
4 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (2 ocen)
4 zrealizowanych wizyt
od 157,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. KOPISTO 1, RZESZÓW
Centrum Medyczne LUX MED Rzeszów - Al. Kopisto 1
AL. KOPISTO 1, RZESZÓW
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Rzeszów - Al. Kopisto 1
Jarosław Biernat
28 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (10 ocen)
28 zrealizowanych wizyt
od 184,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. POKOJU 5, KRAKÓW
PROFEMED Lekarze Specjaliści Kraków - Al. Pokoju 5
Marta Trojanowska-Cuber
36 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (29 ocen)
36 zrealizowanych wizyt
od 184,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
JASNOGÓRSKA 11, KRAKÓW
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Kraków - Jasnogórska 11
Urszula Rud
30 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (8 ocen)
30 zrealizowanych wizyt
od 229,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JEROZOLIMSKIE 65/79, WARSZAWA
PROFEMED Lekarze Specjaliści Warszawa - Al. Jerozolimskie 65/79
Joanna Michalska
2 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (1 ocen)
2 zrealizowanych wizyt
od 184,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
WADOWICKA 6, KRAKÓW
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Kraków - Wadowicka 6
WADOWICKA 6, KRAKÓW
Centrum Medyczne LUX MED Kraków - Wadowicka 6
Elżbieta Konkol-Szymik
19 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (7 ocen)
19 zrealizowanych wizyt
od 177,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
POMORSKA 96, GDAŃSK
Centrum Medyczne Medycyna Rodzinna Gdańsk - Pomorska 96
Barbara Wołyniak
16 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (5 ocen)
16 zrealizowanych wizyt
od 177,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. JANA PAWŁA II 7, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Jana Pawła II 7
Beata Bobeł – Olchowik
17 zrealizowanych wizyt
4.0(*) (*) (*) (*) ( ) (6 ocen)
17 zrealizowanych wizyt
od 177,00 zł
Pokaż terminy w lokalizacjach:
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49
AL. ZWYCIĘSTWA 49, GDAŃSK
Centrum Medyczne Grupa LUX MED Gdańsk - Al. Zwycięstwa 49